Giới thiệu

Trong thi công bê tông toàn khối, “tháo sớm giáo” (early striking) là một xu hướng giúp tiết kiệm thời gian, chi phí cốp pha và nhân lực. Tuy nhiên, nếu không đi kèm với tái chống (reshoring) và tính toán đúng đường truyền tải, đây có thể trở thành con dao hai lưỡi.

Full videos: https://www.youtube.com/playlist?list=PLmvAzlH02b_WXd-ODOFNDjVVwovdCasgt


1. Nguyên lý cơ bản của tháo sớm giáo

Cốp pha và hệ giáo chống không chỉ là “phụ kiện” mà chính là kết cấu chịu lực tạm thời trong giai đoạn bê tông chưa đạt cường độ. Khi tháo sớm, bản sàn phải tự gánh tải trọng bản thân và một phần tải phân bổ từ các tầng trên qua hệ giáo tái chống.

2. Lựa chọn biện pháp thi công phù hợp

Không có công thức chung cho mọi dự án. Nhà thầu cần cân nhắc:

  • Đặc tính hỗn hợp bê tông và đường cong phát triển cường độ.

  • Chiều dày, nhịp sàn và tải trọng thiết kế.

  • Số bộ cốp pha có sẵn để quay vòng.

  • Áp lực tiến độ.

Chiến lược “an toàn” đảm bảo nhưng tốn thời gian. Chiến lược “táo bạo” giúp rút ngắn chu kỳ nhưng cần tái chống và giám sát nghiêm ngặt.

Trực quan trình tự thi công và phân bố tải trọng thi công mỗi giai đoạn

3. Liều lĩnh hay bứt phá?

Nội dung phần 3 đặt câu hỏi: tháo sớm nhất có thể là “liều lĩnh” hay “bứt phá”?

  • Liều lĩnh nếu bỏ qua kết quả thử mẫu, bỏ qua độ võng thực đo.

  • Bứt phá nếu có số liệu kiểm chứng và quy trình tái chống chặt chẽ.

4. Giải mã tỷ lệ truyền tải trong hệ giáo chống

Phần PL1 phân tích công thức và sơ đồ truyền tải: tại sao mỗi tầng nhận tỷ lệ khác nhau?

  • Tỷ lệ phụ thuộc vị trí trong chuỗi thi công.

  • Phụ thuộc độ cứng của sàn, tuổi bê tông.

  • Phụ thuộc độ cứng và bố trí cột chống.

Load transfer ratios in scaffolding system across floors
Sơ đồ minh họa nguyên lý phân bố tải trọng thi công theo độ cứng sàn – giáo chống

5. Phân phối tải trọng theo độ cứng

Phần PL2 đi sâu vào công thức: dùng hệ số độ cứng của sàn và giáo để xác định phân phối tải.

  • Cường độ bê tông tăng dần theo thời gian → độ cứng sàn tăng.

  • Độ cứng giáo phụ thuộc vật liệu và khoảng cách.

  • Tính cân bằng dựa trên hệ phương trình để biết tải mỗi tầng chịu.

Equation-based stiffness model for reshoring load distribution
Ví dụ tính toán tải trọng phân bố theo độ cứng sàn – giáo chống

6. Kiểm soát tại công trường

Áp dụng lý thuyết vào thực tế bằng cách:

  • Kiểm tra cường độ mẫu nén theo từng ngày đổ.

  • Đặt mốc cao độ và đo võng sau tháo.

  • Cấp phép tháo theo ô, không tháo toàn sàn.

  • Họp giao ban hàng ngày: khu vực nào tháo, khu vực nào giữ.

Deflection survey after early striking in concrete construction
Thí nghiệm kiểm tra cường độ bê tông ở những ngày tuổi sớm trước và sau khi tháo giáo

7. Checklist thực thi tại công trường

 Có bản vẽ bố trí tái chống được duyệt.

 Định nghĩa rõ cường độ mục tiêu và phương pháp kiểm tra.
 Lập mốc cao độ và sổ đo lún võng.
 Giấy phép tháo cấp theo ô, có chữ ký kỹ sư.
 Lập lịch tái chống ăn khớp với tiến độ đổ sàn.
 Khảo sát hiện trường trong vòng 48h sau tháo.


Kết luận

Tháo sớm giáo giúp tiết kiệm 2–3 ngày mỗi chu kỳ sàn, nhưng chỉ an toàn khi được tính toán và kiểm soát nghiêm ngặt. Kết hợp công thức truyền tải, mô hình độ cứng và giám sát thực địa, nhà thầu có thể vừa tăng tốc tiến độ vừa bảo đảm an toàn công trình.